หมาคันหู สาเหตุและอาการที่ไม่ควรมองข้าม พร้อมวิธีรักษาอาการคัน

📍 หมาคันหู เกิดจากสาเหตุอะไร?

“น้องหมาคันหูเกิดจากอะไร?” หรือ “สุนัขคันหูเกิดจากอะไร?” เป็นคำถามที่พบได้บ่อยมากในคลินิกโรคผิวหนัง สุนัข ความจริงแล้วอาการคันหูไม่ได้เกิดจากความสกปรกเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยร่วมอื่น ๆ อีกมากมายที่ส่งผลให้สุนัขคันหูได้ ซึ่งการทำความเข้าใจสาเหตุอย่างละเอียด จะช่วยให้สามารถป้องกันและดูแลหูหมาได้อย่างตรงจุด โดยสาเหตุหลัก ๆ แบ่งออกได้ดังนี้

1. สายพันธุ์หูตกหรือใบหูใหญ่ ระบายอากาศไม่ดี

สุนัขบางสายพันธุ์มีลักษณะทางกายวิภาคที่เอื้อต่อการเกิดปัญหาในช่องหู เช่น บีเกิ้ล โกลเด้น รีทรีฟเวอร์ ค็อกเกอร์ สแปเนียล หรือบาสเซ็ต ฮาวนด์ เนื่องจากสุนัขสายพันธุ์เหล่านี้มีใบหูที่ใหญ่และตกลงมาปิดรูหู ทำให้การระบายอากาศภายในช่องหูเป็นไปได้ยาก เมื่ออากาศไม่หมุนเวียน ความร้อนและความชื้นจึงสะสมได้ง่าย ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับการเจริญเติบโตของเชื้อโรค ทำให้มักเกิดปัญหาหูอักเสบและอาการคันตามมา

2. สิ่งแวดล้อมและภูมิแพ้อากาศ

เชื่อหรือไม่ว่าน้องหมาคันหูอาจมีสาเหตุมาจากอากาศและสิ่งแวดล้อมภายนอกได้ เพราะน้องหมาเองก็สามารถป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ได้เช่นเดียวกับคน ไม่ว่าจะเป็นการแพ้ละอองเกสรดอกไม้ แพ้ฝุ่นละออง หรือไรฝุ่นในบ้าน เมื่อพวกเขาได้รับสารก่อภูมิแพ้เหล่านี้ ร่างกายจะหลั่งสารฮิสตามีนออกมา ทำให้เกิดอาการคันตามผิวหนัง และมักจะแสดงออกชัดเจนบริเวณผิวหนังที่บอบบางอย่าง เช่น ช่องหู เป็นต้น

3. สิ่งแปลกปลอมเข้าไปในรูหู

ในบางครั้งที่พาน้องหมาออกไปวิ่งเล่นตามสนามหญ้าหรือสวนป่า อาจมีเศษละอองหญ้า เมล็ดพืช ดินทรายเข้าไปในช่องหู สิ่งแปลกปลอมเหล่านี้จะทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างฉับพลัน เจ้าของจะสังเกตเห็นว่าน้องหมาเริ่มเกาหูทันที หรือมีอาการสุนัขสะบัดหัวตลอดเวลาเพื่อพยายามเอาสิ่งแปลกปลอมนั้นออกมาช่องหู

4. การติดเชื้อในช่องหู (แบคทีเรีย ยีสต์ ไรหู)

การติดเชื้อคือสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่พบได้บ่อยมากสำหรับการคันหูในน้องหมา โดยแบ่งออกเป็น

• ยีสต์และเชื้อรา: ภาวะยีสต์ในหูสุนัข เกิดจากความชื้นที่สะสมในช่องหูจนเสียสมดุล ทำให้ยีสต์ที่อาศัยอยู่ตามธรรมชาติเติบโตมากเกินไป เมื่อสุนัขเป็นเชื้อรา ยีสต์ ช่องหูของพวกเขาจะมีขี้หูสีน้ำตาลเข้ม เหนียว เหนอะหนะ และทำให้น้องหมาหูเหม็นคล้ายกลิ่นอับหรือกลิ่นขนมปังบูด
• ไรหู: ไรในหูหมา หรือ ไรหูสุนัข เป็นปรสิตขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในช่องหู สุนัขที่ติดไรหูหมาจะมีอาการคันอย่างรุนแรง และมักจะพบขี้หูดำ มีลักษณะแห้ง ๆ สีดำคล้ายผงกาแฟบดอัดแน่นอยู่ภายใน
• แบคทีเรีย: มักเกิดแทรกซ้อนจากการที่สุนัขเกาหูจนเกิดแผล ทำให้แบคทีเรียเข้าไปรุกรานและก่อให้เกิดหูสุนัขอักเสบและเป็นหนองรุนแรงได้

5. โรคภูมิแพ้อาหาร

อาหารบางชนิด เช่น โปรตีนจากไก่ เนื้อวัว นม หรือข้าวสาลี อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้สุนัขเกิดภูมิแพ้อาหารได้ อาการแพ้อาหารในสุนัขมักไม่แสดงออกผ่านทางระบบทางเดินอาหารเสมอไป แต่ร้อยละ 80 มักแสดงออกทางผิวหนังและช่องหู ทำให้สุนัขมีอาการคันตามง่ามเท้า รอบริมฝีปาก และเป็นสาเหตุที่ทำให้สุนัขหูอักเสบเรื้อรัง รักษาเท่าไรก็ไม่หายขาดหากไม่เปลี่ยนชนิดอาหาร

📍 สัญญาณและอาการที่บ่งบอกว่าน้องหมาคันหู

น้องหมาไม่สามารถบอกเราได้ด้วยคำพูด แต่พวกเขาจะสื่อสารผ่านภาษากายและพฤติกรรม หากเจ้าของคอยสังเกตความผิดปกติอย่างใกล้ชิดจะช่วยให้สามารถจัดการปัญหาได้ก่อนที่จะบานปลายจนกลายเป็นสุนัขหูอักเสบรุนแรง สัญญาณที่บ่งบอกว่าน้องหมากำลังทรมานจากอาการคันหู ได้แก่

• น้องหมาคันหู สะบัดหัว: พวกเขาจะมีพฤติกรรมสะบัดหัวบ่อยผิดปกติ บางตัวอาจทำพฤติกรรมสะบัดหัวตลอดเวลาเหมือนพยายามไล่อะไรบางอย่างออกจากหู
• เกาหูอย่างรุนแรง: น้องหมาจะใช้ขาหลังเกาบริเวณใบหูหรือหลังหูอย่างหนัก บางครั้งอาจเอาหูไปถูกับเฟอร์นิเจอร์ หรือไถหน้าไปกับพื้นเพื่อบรรเทาอาการ พฤติกรรมนี้ บ่งบอกได้อย่างชัดเจนว่าน้องหมาคันหูมาก
• ใบหูแดงและร้อน: เมื่อพลิกดูด้านในใบหู จะพบว่าผิวหนังบริเวณนั้นมีสีแดงจัด บางครั้งมีตุ่มหรือผื่นแดง และรู้สึกร้อนกว่าปกติเมื่อสัมผัส
• มีของเหลวหรือขี้หูผิดปกติ: สังเกตเห็นของเหลวสีเหลือง เขียว หรือมีขี้หูสีน้ำตาลเข้มไปจนถึงขี้หูดำสะสมอยู่เป็นจำนวนมาก
• กลิ่นเหม็น: การที่น้องหมาหูเหม็น ช่องหูมีกลิ่นเหม็นอับรุนแรงลอยออกมา เป็นสัญญาณชัดเจนของจากการติดเชื้อยีสต์หรือแบคทีเรียภายในช่องหู
• มีอาการเจ็บปวดเมื่อสัมผัส: หากน้องหมาหูอักเสบ พวกเขาอาจร้องคราง ขู่ หรือพยายามหนีเมื่อคุณพยายามจะจับหัวหรือเช็ดหู
• ใบหูบวมเป่ง: หากสุนัขเกาหรือสะบัดหัวแรงเกินไป อาจทำให้เส้นเลือดฝอยในใบหูแตก และเลือดคั่งจนกลายเป็นภาวะสุนัขหูบวมหรือน้องหมาหูบวมเป่งเหมือนลูกโป่งน้ำ ซึ่งอันตรายและต้องได้รับการผ่าตัดเจาะระบายเลือดออก

การหมั่นสังเกตอาการเหล่านี้อยู่เสมอ จะช่วยให้คุณประเมินได้ว่าลูกรักของคุณกำลังอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถดูแลเบื้องต้นได้ หรือจำเป็นต้องรีบพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดต่อไป

📍 แนวทางการรักษาและดูแลหมาคันหูทำอย่างไร?

วิธีรักษาหูสุนัขอักเสบหรือบรรเทาอาการน้องหมาคันหูไม่ได้พึ่งพาเพียงแค่การใช้ยาเท่านั้น แต่ต้องอาศัยการดูแลอย่างสม่ำเสมอจากเจ้าของร่วมด้วย เพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเลี้ยงดูและการจัดการความสะอาดเป็นกุญแจสำคัญ ซึ่งสามารถทำได้ดังนี้

1. การล้างหูอย่างถูกวิธี

การทำความสะอาดหูสุนัขควรใช้ “น้ำยาล้างหูสำหรับสุนัขโดยเฉพาะ” เท่านั้น ห้ามใช้แอลกอฮอล์ น้ำเกลือ หรือไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์เด็ดขาด เพราะจะทำให้ระคายเคือง วิธีทำความสะอาดให้บีบน้ำยาล้างหูลงไปในช่องหู นวดคลึงที่โคนหูเบา ๆ เพื่อให้น้ำยาไปละลายสิ่งสกปรกและขี้หูที่อยู่ด้านในสุด จากนั้นซับน้ำยาออกเพื่อไล่น้ำยาและสิ่งสกปรกออกมา เสร็จแล้วจึงใช้สำลีแผ่นเช็ดทำความสะอาดเฉพาะบริเวณใบหูส่วนนอกที่มองเห็นได้

ห้ามใช้คอตตอนบัดแหย่เข้าไปในรูหูลึก ๆ เพราะจะเป็นการดันขี้หูให้ลึกลงไปและอาจทำให้แก้วหูทะลุได้

2. การควบคุมความชื้นในช่องหู

ความชื้นคือศัตรูตัวร้ายที่ทำให้เกิดเชื้อราและยีสต์ หลังจากการอาบน้ำ ว่ายน้ำ หรือตากฝน เจ้าของต้องใช้สำลีซับน้ำภายในหูและเช็ดให้แห้งสนิททุกครั้ง สำหรับน้องหมาสายพันธุ์ที่มีหูตก อาจต้องคอยพับใบหูขึ้นเป็นระยะ หรือเปิดใบหูเพื่อรับลมบ้าง เพื่อช่วยให้อากาศถ่ายเทและลดความอับชื้นในช่องหู

3. การเสริมภูมิคุ้มกันและโภชนาการที่เหมาะสม

หากน้องหมาคันหูตลอดเวลา นี่อาจเป็นสัญญาณว่าพวกเขาป่วยด้วยภาวะภูมิแพ้อาหาร เจ้าของควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อทำการทดสอบภูมิแพ้อาหาร โดยสัตวแพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนไปใช้อาหารสูตร hypoallergenic หรือสูตรโปรตีนทางเลือก (เช่น เนื้อปลา เนื้อแกะ เนื้อเป็ด) นอกจากนี้ การเสริมโอเมก้า 3 และ 6 จากน้ำมันปลา จะช่วยบำรุงผิวหนังให้แข็งแรง ลดการอักเสบ และเพิ่มเกราะป้องกันให้กับผิวหนังในช่องหูได้เป็นอย่างดี

👉 สุนัขคันเกาไม่หยุด กัดหางตัวเอง อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการรักษาได้ที่ : ยาแก้คันสุนัขแบบกิน

📍 เมื่อไหร่ควรพาน้องหมาไปพบสัตวแพทย์

แม้ว่าการทำความสะอาดจะเป็นการดูแลเบื้องต้นที่ดี แต่ในบางกรณี อาการน้องหมาคันหูก็อาจรุนแรงเกินกว่าจะรักษาเองที่บ้านได้ หากคุณพบว่าน้องหมามีสัญญาณอันตรายดังต่อไปนี้ ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที

• น้องหมาคันหูตลอดเวลาจนไม่ได้พักผ่อน หรือสุนัขคัน เกาจนเป็นแผลเลือดออก
• ช่องหูมีหนองไหลออกมา มีกลิ่นเหม็นเน่ารุนแรง บ่งบอกถึงภาวะน้องหมาหูอักเสบติดเชื้ออย่างหนัก
• เกิดภาวะสุนัขหูบวม หรือมีลักษณะเป็นก้อนเลือดคั่งที่ใบหู หากปล่อยไว้ใบหูจะผิดรูปถาวร โดยวิธีรักษาสุนัขหูบวม นั้นต้องให้สัตวแพทย์ทำการเจาะระบายเลือดหรือผ่าตัดเย็บซ่อมแซมใบหูเท่านั้น
• สุนัขมีอาการคอเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง เดินวน หรือทรงตัวไม่ได้ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าการอักเสบได้ลุกลามเข้าไปถึงหูส่วนกลางหรือหูส่วนในแล้ว
• ลองล้างทำความสะอาดตามปกติแล้ว แต่อาการคันยังไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน

📍 หมาคันหู ดูแลอย่างใส่ใจ เพื่อสุขภาพหูที่ดีของน้อง

ปัญหาน้องหมาคันหูเกิดขึ้นได้จากหลายของสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของสิ่งแวดล้อม การติดปรสิต หรือการติดเชื้อ สิ่งสำคัญที่สุดคือเจ้าของต้องหมั่นสังเกตอาการ ใส่ใจดูแลความสะอาด และทำให้ช่องหูของสุนัขแห้งอยู่เสมอ หากพบความผิดปกติ เช่น สุนัขหูอักเสบ คัน เกา หรือมีขี้หูที่ผิดธรรมชาติ ควรหลีกเลี่ยงการซื้อยามารักษาเอง และควรพาน้องหมาไปปรึกษาสัตวแพทย์ เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด เพื่อให้สุนัขมีสุขภาพหูที่ดีและกลับมามีชีวิตที่เปี่ยมไปด้วยความสุขในทุก ๆ วันอีกครั้ง